JURIG TUMPAK KUDA • Seri 20 • Dongeng Sunda Mang Maman transcript

[musik] Assalamualaikum Um warahmatullah wabarakatuh. Haturan mitra. Alhamdulillah patang dangu deui sareng Mang Manahat mugia aya dina ginanjar kawilujengan sareng aya dina panangtayungan Gusti Allah Subhanahu wa taala. Urang ngadongengra neraskeun hanca garapan carios kalayan judul jurig tumpak kuda ayeuna teh seru kaca waktos anu katunda teh dugi Tah atuh daang abdi hirup sangsara bae mah keun bae kumaha engke bae sareng pun bojo parantos diwartosan ku abdi teh sanggeemna mah kumaha abdi bae nya atuh ari mah nyanyahoan Jang Tapi nyahaju make kamari dibonyokeun ku Kit nya pelu wae isukan mah bapa teh bebeja deui kauah si lalay A Jang B mah da diwartosan nya Lakuna mah kumaha Bapa we mung saden harewosan ngomongna oge Ujang mah nyo beres We mongcen unggeuk bari terus ngaleos rek ka cai heula ari saden mah terus asup deui ka imah milu ngobrol deui jeung Bandi.

Ki ka dinya mitra hanca anu waktos katunda teh kumaha lajengna? Sok ah marangga ka sadayana. Teu lila pakuncen geus datang deui ti caina. Tuluy milu ngobrol ngariung limaan anu dicaritakeun teh nyaeta Nyi Ucu isukan rek dibawa heula ka Bandung mentaidin [musik] ti akina. Sabab cenah indung bapa bandi hayang nyahoeun ka piminantueunana ku Aki Kcen diidinan. Ngan sade nu ulah waka balik. Dadak kuna mah di dinya teu boga batur ngomong.

Kacaturkeun dina poe isukna rebun-rebun keneh harita Nyi Ucu geus indit dibawa ku Bandi jeung lanceukna ka Bandung. Sanggeus arit mahita saden bebas tuluy ngagulik seek ka pakuncen. Kumaha petana ari anu kawin ka ibri ku pakuncen diterangkeun kabeh kumaha prak-prakan sarta naon kacaduanana ari jelema nu boga pamajikan [musik] ka ib teh sarta diterangkeun sabalakanna supaya saden buru-buru beunghar. Ah ieu kieu cenah ku sadeen.

Mitra kaum dangu kabeh nasehat pakuncen diregepkeun pisan malah bungaheun pisan sabab kahartieun kabeh rusiahna dina katarangan pakuncen tea. pukul 11 beurang harita kuncen indit deui kacurug cilalay rek bebeja yen anu ngabedogkeun mah geuning ngan saurang nu saurang deui mah nyaeta saden rek tulus kawinna puputon nu ngageugeuh di guaha cilalay teh bada lour pakuncen geus torojol datang deui ka imah sarta tuluy ngabejaan ka saden.

Yen panglamarna teh geus ditarima sarta dina sore engke urang indit kawin ka Guhaalay ng Mangade nya Jang. Mung Puncen Seriusna keur omuh. Engke cijitu di mana Ujang geus aya di jero Gucap oge ulah maca ayat-ayat Quran. Sabab lamun maca nu kitu mah eta pipantenun awewena teh sok daek nembongan. Mangga P sadayana piwuruk Bapa ku abdi bade di diestokeun pisan, jawabna bari unggeuk. Ujang poho nya Puncen gancangna carita.

Harita panon poe arek sur belah kulon. Kasaru sariak layung anu ruhruy semu beureum. Matak lucu katembongna inga ararat warna-warni ruhuruy gempur panon poe nu rek nyumput kana sela-sela gunung bangun anu boga dosa naha make susu lumputan padahal mah keur ngelingan ka mahluk di alam dunya. Kudu eling caang sumurup kapoek ge caang deui ulah ngimpi nu hirup [musik] pinasti ajal. Mitra kaum dangu harita pakuncen geus indit di imahna diiringkeun ku saden.

Rek iang kugal sajajalan hate saden mani tugteug. Teu puguh rarasaan. Sanggeus waktu arek iangna dimandian heula ku pakuncen. Nu mingge nangkana mah nu minangkana mah cenah diokat heula tetenjoan jadi barareda, rarasaan ge nya kitu keneh. Malah laleumpangna ge harita mah asa nincak asa henteu awakna bangun anu hampang sarta naha ceuk pikir mana? Sarta naha ceuk pikirna manehna harita rek dibawa ka mana ceuk inganana mah make nyorang jalan gede ngabalungbung aspal sarta hade kacida.

Padahal harita ku pakuncen teh dibawa kana jalan sapak anu biasa disorang lamun iang kaaguha cilalay sok jalan ka dinya tapi naha ari rarasaan saden mah geus alim. Sakur anu geus dimandian ku jampe pakuncen mah pasti bae geus kudu salin tetenjoan. Sabab khusus keur malikeun matana disulap sina jadi selip ajian pamere ti anu ngageugeuh di ghaal keur nyurupkeun lelembutan keur nyerekeun pakarepan supaya abdol jadina anggota urang dinya teh sabab kasarung ku jalan serong saring pikirna teh geus musna na nu geus kaandih ku ajian silumansileman tea hartina mah meureun kieu taman kaliput ku situ kuring poho kakurungan mangganuh minu handek paribasa kasulap jadi kaling [musik] Ceuk pikir saden harita leumpang nyoran jalan gede anu lenang mani ngabulungbung teu beda siga diduh.

Malah cenahna mah jeung loba gedong sagala anu salierong jeung anu arendah dina sisi jalan. Ke beresjaranana teh mani aralus deui. Komo dina palebah curugna mah rasa sasaden mah jadi [musik] tibalik. Curug anu sakitu ngaguruhna teh. Ceuk manehna waktu harita mah nu ngaguruh teh lain curug, maajarkeun teh lawang saketeng anu kagedena ngaguruh nyaeta jelema-jelema anu eukeur ngajaraga di dinya. Barang bus manehna asup ka guha.

Fajar teh ceuk dina pikirna asup kalawang karaton anu saktu endahna mo aya babandinganana bae ieu mah. Ihangna oge ieu mah diparada ku permata tingpurilak. Matak serab katembongna. Ing baranyay ririakan siga bentang kabeurangan. Barang nincak lukut hejo ceuk senma da aletip anu sakitu hipu jeung kandelna. Matak lebar ditincak ku suku kotor mah. Di jero karaton. Tembong loba prajurit awewe wungkul. Pake seragam sutra harerang pating gurilap ngan panona rada saripit jeung semu beureum.

Saden jeung pakuncen harita leumpangna kebat keneh bae ka jero malah pakuncen mah ngaharewos cenah ulah luak lieuk ulah saban geureuh lamun manggihan nanaon di dinya teh keun bae anteepkeun teu lila antarana leumpangna geus nepi kana lebah sahiji gedong nueng pisan lebah dinya pakuncen uluk salam ku basa sunda. Sampurasun rampeski katu ka jero sepuh keur ngadagoan dipa ngurahan. Jawab hiji sora ti jero gedo [musik] nga teh pak kuncen teu asa-asa deui terus bae harita oge abus ka jero bari nungtun saden nu semu kokompodan eraeun rek asup ka gedong anu sakitu agrengna teh.

Tapi siga nu kapaksa. Sabab harita ku Aki kuncen ditungtun asup ka jero. Aden mitra bari luak lieuk nenjo kaanehan gedong parabotna hurung mancur asa dina pangimpian atawana dina dongeng jaman baheula ngadenge nu rupa kitu estu kakara harita bae ngaliwatan kamar-kamar anu gelede si gerong jol datang Ka sahi gedong gigireun patamanan anu sakitu endahna warna kembang kabeh aya rupa-rupa jeung aralus. Seungitna ge ngadaling mawa seger turta hegar nyambang sapakarangan.

Kembang ku matak lucu. Nya alus rupana seungit henteu aya papadana ratuning kembang sajati mustikaning patamanan. Seungit manis ngadalingking, nu wungu jadi pangyirut. Nu ngading panghudang wingit, nu bodas nambahan waas, beureum koneng wuwuh manis mun hantem. Diwaas-waas beuki lelebuki manis rulo jeung tancung biru, mawar jeung malati kembang tongkeng kembang mawar daliah kembang kastori sakur sekar kabeh aya jadi pangeusina taman.

[musik] Eta kitu kaendahan tamsari anu sakitu ahengna. Matak betah tumaninah munin di taman eta matak resep peleesiran saha ieu teh, Pa? Mani aralus-alus teuing kieu. Ceuk sade ngaharewos. E atuh ari jaman di dieu mah nya ngagaduhna urang dieu jang diapak kuncen bari seuri nenjo kalakuan saden kitu. Sabab ari panenjo pakuncen mah eta kabeh oge ukur kebon euri ngabibita taya tangkal kembang satangkal oge anu jadi di dinya teh. lebah dinya masih terus keneh leumpangna jol datang ka hiji gedong camperenik anu pernah nang hareupan [musik] taman pisan kitu ceuk pikiran saden harita mah padahal ari ceuk Pakuncen mah rek asup ka joro guha anu nyanghareupan teal eurih anu sakitu legana jambun An geulis ieu aki lengser bade ngadeuhan.

Omong kuncen lawang bahe aki rampes teuing. Pantoang geus molongo pikeun jalan aki mah geus muka. Kumaha dongeng aki teh diuke kiwari ka dieu? Jawab sora di jero meni halimpisan kadengena oge. Pantes sora nu geulis [musik] mah kitu ngomongna henteu garip panganewaeun. [musik] Wus pakuncen harita abus [musik] kaero bari nungtun leungeun saden anu harita rada ngelebur. Kaayaan di jero gedong. Itu rarasaan saden mah meni cida agrengna teh leuwih agreng ti gedong nu munggaran.

Kapanggih tadi tea basa die hareup mimiti asup ka dinya. Harita dina korsi aya hiji mojang geulis keur diuk neuteup bari imut ngagelu nyanghareup kalawang pisan pakeannana mani ting karip harerang nyo teuing sutanahaon semah. Bage sumping mangga lenggah baderek sareng abdi di dieu omong nu geulis bariung nangtung terus mapun kanu rek jebul datang kalawang mitra kaum dangu saden ditungtun leungeunna ku eta mojang geulis teh waktu paadu leungeun Harita saden mani ngadadak nyiak rada panas tiris.

Leungeun nu geulis, leungeun nu geulis mani sakitu leueurna. Mangga engkang ulah isin-isin deui. Sing sapertos dibumi ku anjeun bae. Ulah numpang naringnang deui. Geura linggi tah di dinya. Ceuk nu geulis bari nunjuk kana korsi anu ngarendeng jeung urut manehna diuk. Gek harita saden diuk dina korsi anu dituduhkeun ngarendeng diukna jeung mojang geulis anu sakitu. Malah ceuk saden harita mah wah moal aya deui bae mojang anu sakitu geulisna mah masing dibandingkeun jeung bojo gegede nagara oge moal nepi ka dinya geulisna teh demi pakuncen mitra harita diukna mendeko sila di handap mani siga hormat pisan Ka mojang geulis teh iraha ki dilaksanakeunana teh?

Mong mojang geulis. Nanya bari imut ngagalung moal nyesel deui waktosna baju ayeuna bae Pak B kuncen bari manggung. Tah ieu pamegetna. Mangga nyangakeun geus rengse patelakanana acan ki gulan. Sapuratina Ki Sumuhun jawuh tea anu kalungalan jawaba kuncen unggeum. Bagja atuh ari kitu mah, Ki atuh ayeuna kula geura ku aki. Ceuk mojang geulis bari imut [musik] ngagalyu. Jupih pangha moal jiging siling heula supados nyaksian kana ieu pertikahan salila teh.

Ceuk Pak Kuncen bari unggeuk-ungge sirahna janggotna oge mani oyag-oyagan. Sawios ibu mah nuju aya tatamu raja putri agung ti pulo majeti. Bada ratna mah tadi kaula geura prung bae aki kula rapalan. Ulah ngantosan ibu deui bisi lila saurna lantaran keur ngayakeun laporan taunan ka Raja putri agung heula. Sumuhun jauh aya upami kitu mah atuh, mangga bae ku abdi Gusti lengser. Si lila ayeuna oge bade jilaran rampes teh teuing ki.

Naha mah atuh geura nyokot parukuyan menyana heula ka tukang. Da sapuratina oge geus geura. Ceuk mojang geulis marentah ka pakuncen. Harita keneh pakuncen unggeuk terus bae ngaleos ka tukang rek mawa parukuyan nu geus ruhay ku ruha meni ngebul siga beunang dadakan bae sarta eta parukuyan teh. Ari dina panenjo saden waktu harita [musik] mah dina Bokor emas anu sakitu hadena. Tapi ari ceuk Aki kuncen dina panenjona harita mah eta wadah parukuyan teh dina batok kalapa sabeulah anu aya keneh tepesan.

Sakitu jawuhna [musik] dina alam paninggal manusa biasa jeung anu geus kausap kaasup kana elmu siluman jeung siluman mah. sagana oge sok beda pisan lir upama bumi jeung langit bae. Bedug pakuncen meuleum meunyan di hareupeun calon panganten duanana bari jeung biwirna oge rerenyudan jajampean amit-amit kasakur dedemit marakayangan nu aya dihab papat kalima pancen kanu ngageugeuh di dinya anu maksudna ngarepokeun kana jodo kjang geulis rek nepungkeun tangtung rek ngarangkepkeun karep dua insan nu beda alamna harita sina ngahiji kana jadina mageuhan durat diadu dirina jeung sing ngahiji dina atina ulah sina pacengkadan pedah beda alam jeung kaayaanus jampena haritacen ngomong kasen bari seuri geura ceuk jang di panangan nu geulis teh ayeuna ku bapa rek lapanana ulah ela-ela deui ayeuna mah Jang [tertawa] ka ulah ngajeng keur ma hayang nyabang.

Kat-tamba harita teh dititah pisan ku pakuncen. Komo kuu geulisna teh diasongkeun pisan deui atuh teu mindo dititah deui. Jol kerewek geus bae ramona nu geulis teh. Anu sakitu narerosna jeung merecutna teh dicekel karasana ge mani hipu naker. Malah si jadol teh eta mah nde tengah kurang ajar pisan. Make hayo milu usik sagala rupa meni ngarungkhal pisan. Hayang miheulaan buru-buru crom nguseupan bae meureun aya mah kitu nya.

Naon eta teh mitra? Tengah cenah urang lajengkeun [berdehem] anu geulis ngareret bari imut ngagelenyung dibawa imut ku mojang anu sakitu lucu jeung geulisna teh. Harita mah jajantung saden baka ting kuute teu kawa meni ratug tutunggulan siga nu keur ngaleunggeuh rek hajat bae hatena geus lenyapan lamun seug harita euweuh pakuncen mah meureun. Wah harita ge rek dipurak bae berkatna teh nu sakitu ecesna pisan tembong tina baju herang anu sakitu ipisna mening sakitu bancurna jemplung geus hayang geura gejos bae nyuntik ku jarum anu sagede indung suku teh.

Kunaonkanguteupe kana lahunan abdi teh. Ceuk nu geulis bari imut. Eta ceuk saden kebat ngomongna. Etaeun naon engkang? Geulis tuluy neuteup eta dina laungeunan aya eta ah aya nu ngelehan. Geulis semu nu kagetun bari terus bae neuteup kasaden aya. Liang patut ngeunah nu aya jukutna saaba saak mung saden bari seuri leutik. Aya ieu yeuh bari cetot geulis nyiwit ka pingping saden ku leungeun nu sabeulah deui opat minggu calana engkang moal diseuseuh har naha ngomong nu geulis bari jeung neuteup deui kasen Kapan aya tapak ram geulis dina jalan engkang ayeuna bade ngendong.

Lebar atuh bisi muntah kasusieuh mah. Aya ieu deui bariot deui nyi anu otel-otel diantep bae karepna. Tapi a pakuncen mah teu obatan teu kabbah. Bari tetep keneh bae keur babcaan mapkeun jampena paranti akad kawin di antara manusa kasiluman. Gula Am ngawengku hirupati kanu nyimpai babaran asalun sumakun turunan sewi Adam Rundayan ti hawa anu saasal saib anu ayeuna geus beda alamna Nya ayeuna kaula rek disalamkeun deui sunitun kanu ngubadana kana salira saden sareng ka luluhulna amun.

Itu ngagerentesna pakuncen meni panjang pisan aya meureun kana saparap jamah babcaanana. Tat jaampeanana harita kakara ngomong deui bari seuri leutik ka mojang geulis teh. Mangga ayeuna mah tos. Jigahnya mahjun salila wae ayeuna mah ngajlul ka anjeun. Beres Ki? Omong nu geulis teh seuri bari ngareret ka pcen. Belanjos ngan. Mangga weh Kanjaya nyanggakeun kanjun kumaha salila bae ayeuna mah. Wabauncen bariul. Ari geus rampung mah nembe atuh aki mah ayeuna geura mulang sorangan.

Keun bae kang saden mah da geus jadi salaki abdi ulah waka bareng mulang jeung aki engke weh pandeuri sabab rek aya bikeun heula ayeuna di dieu teh. Sumuhun. Unjuk sumangga kaula anu ayeuna we aki Lserit mundul. Bral aki geura mulang. Keun pamulang. Tarimana mah engke bakal dianteurkeun ku kaula ka imah aki diteundeun di kamar panyupeunan. Nya papakuncen unggeuk bari terus harita [musik] keneh oge ngaleos ti dinya. Henteu lem, henteu deui kasaden mah kebat bae mulang [musik] ka lembur.

[musik] Il mitra waktosna parantos [musik] seep hapunten tina samudaya kalepatan, kakirangan kaluluputanana bumi. Pamugia ku sadayana dihapunten sareng hatur nuhun rewu nuhun lakati bingahan anu parantos warong rojongna. ngekna pokona mah tina samudaya pangrojongna. Hatur nuhun ka mitra kaum dangu anu alanyar tong hilap di-subscribe heula. Muhun. Henteu oge sawios hatur nuhun parantos ngadangukeunana. Mung dicakapkeun insyaallah enjing patepang deui.

Wabillahi taufik wal hidayah. Wassalamualaikum warahmatullah wabarakatuh. ច [musik]