JAGO BOJONG • Bag 7 • Nyusul² panutan!!! • Dongeng Sunda Mang Maman • Kisah Tatar Pasundan transcript

[musik] Assalamu Assalamualaikum warahmatullah wabarakatuh. Haturan mitra. Alhamdulillah patang dangu deui sareng Mang Maman kumayana sarhat mugia lungsur langsar mulus rahayu barah salamet tug dugi ka sampurna. Urang ngadongeng mitra neraskeun hanca garapan anu katunda dinten kamari ayeuna teh bagian anu katujuh dina carios karayan judul Jago karangan bapa ka Sukarna nua atanapi digarap deui ku Mangmamang soh mitra Tah kumaha lajengna?

Marangga ka sadayana. Meureun sajalan bodo ge moal bodo-bodo teuing asal abdi ngarti bae yen eta bodo jeung pinter kagunganana Gusti Allah. Tah mugi mama uning kitu. Pangalaman abdi jawab Nyi Sarilah bari teu karasa cona teh nyuruj. [musik] Mitra kaum dangu Haji Abdullah olohok ngupingkeun anu nyarios siga nu kandangtengkang. Anjeunna sajongjongan mah ngahuleung siga nu mikir ari den Cahya calangap teu nyangka boah hatena geus bisa nyarita kitu ku manehna can kadenge atuh moal matak heran lamun nu ngupingkeun bengong lir Dewi nuju wawti nerangkeun eusi hatena.

Nya kitu deui si U dina jero ngabandungan manehna naha napasna. Sok sieun aya carita anu kali teu kadenge. Aduh henteu beda bae jeung anu kausab korod ari tamat nu nyarita kakara manehna cengkat bari terus luak-lieuk kawasang sare. Lila lamun aya kejab-kejab mama anu teheula. Nyugag hampura nya ieu. Ceuk Haji Abdullah. bari neuteup nyariosna laun pisan. Dihampura pisan mama. Samungsulna abdi tos ngabantun tuang putra kana jalan kaawonan.

Hapunten abdi teh mama. Jawab, Nyi Sarila bari terus tungkul teu kuate ning ramana Den Cahaya anu sakitu welasna benten dina paromana. He keun anak da biasana lain hirup manusa mah kitu dihampura ku mama teh. Tapi kumaha hideup teh? Lamun terus bae di dieu. Nuhun Mama. kana pangken mah. Namung kapaksa abdi teh bade ngantunkeun ka mama sareng ka tuang putra. Ceuk Nyi Sarila bari curucud siona ngalem bade sarta taret kaden Cahya neruskeun omongannana.

Engkang hampir korban salira engkang teh gara-gara abdi. Nuhun engkang aya tuang rama anu ngaping ka engkang. D dui ka Ginanjar kawilujengan tah kumargi ayeuna tos salamet. Eh engkang sanes abdi teu satia ka engkang tapi abdi alim gaduh panutan dua kali sadayana korban. Engkang hapunten abdi teh nya engkang sareng ayeuna permios bade wangsul. Ceuk Nyi Sarilah bari seuleu mjungan ka ramana Den Cahya bari neruskeun omonganana.

Mama permios abdi te. Mama carilah bade ka mana Nyai? Ceuk den Jah bari teu karasa beu ci panona ngelemb teu rido dikantun ku buah hate teh. Bade wangsungkang [bernyanyi] ceuk Nyila bari segeruk deui ceurik yeuh rek ka manaing? Lain teu gaduh sepuh jeung wari Nyai teh geus angkur cicing di dieu keun ku mama. Dikawinkeun kaunah ari panuju sareng Suka mah Mama. Abdi teu acan ngemut-ngemut gaduh salaki mama. Margi abdi teu acan nyepeng pangartos kanggo ku mawula ka salaki.

Carila, bade ka sidik deui Nyai teh ceuk den Cah. Nging ceurik ninggali sarilah maksa [musik] teh moalang abdi moal wangsul deui ka sidik tapi bade nuturkeun indung suku bae. Emileyan engkang abdi teh nalangsa keduray jeung engkang. Jab Nyi Sarila bariung nangtung terus munjungan deui ka Haji Abdullah sarta ti dinya kakaraka kaden cahaya jeung ka si Udi. Eosi Sarila indit ngantunkeun [musik] anu tiluan. Den Cahya henteu nyarios gawena olohok bae bari neuteup kanu [musik] angkat si panonna anjeunna ngucur mah sarilah nolak disarengan ku manehna. atuh reup katinggal poe ngabawakeun eusi hate anu harita hande jauh moal burung cunduk anggang moal burung datang da puguh leumpang lalaki anu kajurung ku napsu ngagidik teu luak lieuk sabab entas eleh hojah lain eleh ngadug bedog lain asor ku puj ieu mah kakara bae manggihan nu cara kitu saumurna ge kakara nu leumpang ngagedi nyaeta Kang Darta tea.

Manehna ambekeun pisan sabab enggeus eleh hojah ku Haji nu ukur ngomong nyebut ah jeung kebat-kebut ngebut-ngebutkeun sorbana. Tapi leungeun manehna teh harita ngadadaker uratna teu bisa jalan kawas anu sing sieumeun malah mah leuwih ti kitu nu matak manehna ambek ngagidig rek guruna. Mitra kaum dangu baranggeus datang ka imah bray Kang Dartau kapanto terus dipeundeutkeun [musik] deui ngahaja meundeutkeunana dibeubeutkeun ngarah tarik.

Atuh panto ngabeledug matak reuwas ka guruna nu harita keur ngagoler di kamarna ngajengjehe siga aya nu dipikir nu ngabeubeunjo nya. Heueuh. Ceuk Bah Sidik ambeukeun pisan lantaran asa kaganggu abdi Bah. Kang Darta bari gek diuk dina bangku paragi diuk guruna. Nya kunaon silaing ambe-am ngabalja. Geus ieu manggwan. Ceuk Bah Sidik ti jero kamarna. Lain teu manggilawan Abah. Tapi teu kuat ngalawan. Ele pisan ieu mah. Malah lain teu kuat ngalawan deui encan ngalawan geus eleh.

Ceuk darta jam. Nah mojel ieu mah ngajeng oge euy. Ceuk Abah Sidi bari terus kaluar ti kamarna sarta nyampeurkeun Kang Dta anu keur diuk jamedud. Gek Abah Sidik teh diuk ret ngareret kaarah anu harita jamedud saenggeus merenah diukna kakara nanyakeun deui kumahac ngalawan geus eleh. Ceuk Bah Sidik [musik] bari neuteungidra Kang Darta henteu leledah derekdek manehna ngomong ngadongengkeun Pangalaman waktu ngudag kaden cahaya sarta terus diterangkeun waktu keur ngadeg teu kebat sabab leungeun jadi beku gara-garana Kang Haji ngadenge omong muridna cakak teh Abah Sidikuri meni lel Lenggakan meureun baka tingk bungah ngadenge eta dongeng teh.

Atuh Kang Darta hereun neuleu polah guruna teh lain napsu mangmeunangkeun ka muridna anu keok ieu mah bet kalah seuri teu beda jeung anu ngiring. Kunaon abah teh? Wah nyungurikeun deh. Ceuk Kang Darta bari mala sarta ngerutkeun halisna. Juih kudu ngi euy naon sia mah nuo jago bonjong ngur bisa malong la ukur melongi Jawab, "A Sidik bri nunjuk ka si darta seurina teh lelenggak disungseurikeun kitu mah Kang Darta beuki merenggut tapi teu bisa kumaha.

Sabab manehna rumasa henteu boga kakuatan jeung can boga pangalaman anu cara model tadi. Atuh pok manehna nanya siga hayang dibiwatir. Ah mbari ngalawanan nu kitu. Ceuk Kang Darta panasaran huleng. Abah Sidik Mikir dipikir-pikir mah salah make nyungseurikeun murid. Padahal mun murid asor guruna nu tanggung jawab. Nu matak gancang nyarita ngaboberah ka muridna. Ja. Ja. Tah ku urang kaalaman geing, elmu panyu teh kac rupa-rupana urang ngarasakeun kakurangan pangti urang kumaha sing kumaha pigilan manehja.

Ceuk Bah Sidik malikna nya. Wah lamun terang oge meureun abdi teh bisa ngalawan Abah tapi lantaran teu teurang ka bae diheureuyan ku si oge teu bisa met. Cing ku Abah jorag atuh ka ditu. Paku meuridna teu bisa hojah ari guruna teu daekah keur naon atuh? Pangarti Abah teh. Lain kitu dal silaing kana elmu parelmuan mah urang moal mampuh landaran lain pangajalan urang ari pangajaran urang mah iwal gerakan anu sapopoe dilakukeun ku urang.

Ari itu mah lain euy. Lain cara ajalan urang. Wah ngartos abdi mah abah cing sugan lawan ku Abah pirakuari jeung Abah mah teu tanding da sarua kolot sarua pangalamannana. He ari pikiran maneh kumaha jaka suur majong dibawa mawa euy. Geuning loba jago anu geus kolot j maneh roboh. Ehhalina umul mahu nyangkeun nyaha nyaha ngah. Aduh kumaha atuh Abah? Sawab kang Darta henteu ngartieun bae Ayeuna mah geus jelem jongan. Tapi nu penting ngabeluan urang bae kudu nya suan salilah.

Nah salila anu kudu jus-usan di akalan mah. Tuhun Abah abdi oge terang. Kumaha ngakalan aban nyi sarila teh aya di ditu Abah mah. moal aya di jiab manehna teh hiji jelema anu taat kana agama. Te cangc moalek dibarengan ku jelema anu pagaweanana ngonggeng pek buktikeun ku maneh lamun ceuk percaya mah Jadi pasti ka dieu deui sarila teh Abah pausti injiticu tapi moal kau ngeranjung ka nyi It. Bisi leungitkeun. Lamun maneh leungitkeun kualih kumaha?

Ah yakin abdi mah. Sabab lamun indit ti ditu ka mana anu rek dijugjug ku manehna? Nya tangtu ka dieu meureun. Ah rek diantosan di dieu bae atuh nya. Abah. Ceuk Kang Dardta mimiti mawa karup sorangan. Nya ari kayakinan maneh ijo mah teu nyon-onja ngan kayakinan Abah mah moal kau salilah teh. Oh. Saos bade ngaleos oge pakeanana masih aya di dieu. Apan nu peutuncing lain pakean keur manehna mah. Tapi tujuan manehanana nu hasil ngula engke buktikeun nya.

Jeep sajongjongan mah jarempe teu aya anu nyarita. Kang Dartau daek ngomong kalah kadeuleu ngahuleng. Ari Abah Sidik indit asup deui ka kamarna. Atuleng Kang Darta ngalamun kanu dikantun nu geulis sareng Den Cahya. At tuh Kang Darta goede panasna kaliwat saking waktu Kang Darta ngahuleng. Hatena teh kuumayang Rus ras inget ka bojo manehna. Rumasa salah nganteup teuing pamajikan. Sedeng ceuk pikiran ari dianteup teuing mah eta teh salah kacida da puguh bojo manehna.

Atuh pikirna Kang Darta harita keneh ge beh abah. Ceuk Kang Darta goorowokan ka Abah Sidik anu aya di kamarna. Aya naon euyokan bae kaw si budak lain geus beres anjing teh. Abah sidik ti jero kamar. Ayeuna bah aya pikiran anyar yeuh abdi teh. Bah kumaha? Jawab Bah Sidik ngahuleng di jero kamar. Abdi ayeuna bade mi nya Bah. anu dimaksud bade maluruh sarilah lamun manehna tetela teu aya di imahna den Cahya sarta teu ka dieu deui ku abdi rek disusul nya Bah sarta abdi rek nyelang heula ngalongok nu jadi pamajikan.

Nya bae jung ngan HP euy lamun nyang hareupan model Haji Abdullah kudu aji nya kumaha-jina bah om ulah rekrawanan keun jauhan bae heula ngaras salamet siaalea nu di ku Abah mah mangga Abah ku abdi diperhatikeun. Sabab Kang Darta bari teh terus amitan mitra kaum dangu. Leos Kang Darta ngaleos ninggalkeun guru manehna leumbangna teh lalaunan henteu ngagedig cara tadi. Sabab ceuk pikirannana henteu perlu gurahu lantaran geus moal salah nyi sarilah pasti mondog di imah musuh manehna.

Atuh sajeroning leumpang manehna ngalamun bae mikir kom pipata ras kadirina sarilah jeung ras inget ka bojona. Ari anu dilamunan nyaeta bojona Darta harita aya di Bandung keur nyusul-nyusul salaki. Sabab ceuk rasa manehna bet asa kacida teuing ditinggalkeun [musik] beurang peuting dikungkung henteu diawur dicangcang [musik] teu diparaban. Nu matak harita indit disusul-susul ka Bandung. nyusul Kang Dardta susah lantaran enggeus kacelukur [musik] ka mana-mana jago anu tangguh teu aya anu wanieun ari patempatanana ayeuna aya di lamping ngan eceuk sahiji beja manehna aya di andir keur ngudag-ngudag musuhna anuus kumawani ngiwat [musik] kabogoh manehna.

Atuh kapaksa Patim mah harita nyusul ka dinya ari breh manehna ninggal aya istri geulis pisan barang manehna pasanggro terus bae eta istri [musik] ku Nyi Patim mah ditanya sugan manehna nyaho Nyai punten Euceu bade tumaros nya uninga kahiji pameget anu namina Kang Darta. Ceuk Ny Pati mah bari manggut Kangta. Urang mana, ceuceu. Wabeta istri bari melong. Sihoreng eta istri teh Nyi Sarilah anu karek indit ti imahna Haji Abdullah.

Kawitna mah ti Garut anjeunna teh namung lami pisan ayana di Bandung teh Nyai. Margi kapelet ku ronggeng saurna mah. Eh kapelet ku Nyai Ronggeng. Saha cenah nami ronggengna teh? Euceu carilah namina teh Nyai. Emta mah teung teuingeun sarilah tepi ka beebeakan salaki eceu teh. beak sawwa beak kebon rumah tangga teu dipikiran anu mah awut-awutan ceuce saha ari jenengan euceu teh ceuk Nyi Sarila bari neuteup hatena ngarasa sedih pedah geus disebut tukang ngeret ka lalaki anu nyarabat ka ceuceu mah Patimah Nyai nu bisa Nyai saha jenengan jaab Nyat imah hayang ngunyaho, ceu nya abdi anu kasohor nyi Sarilah teh nya abdi pisan anu dipikahoyong ku Kangta sareng nya abdi pisan anu ku ceuceu disebatkeun tukang ngeret.

Ceuk Nyarila bari imut ngagelenyu sanajan manehna disebut tukang ngeret oge teu ngajadikeun nyeri hate. Sabab manehna mah teu rumasa ngalakukeun kitu ka saha bae oge mitra kaum dangu ngadenge omong sarilah nyipati mah teh ngajengh sajongjongan mah teu ngomong ngahuleng asa kaduhung tadi make nyebut ngeret ari breh geuning sarilah nu keur ngobrol jeung manehna aduh manehna ngaheruk teu bisa malikeun keun deui anu enggeus diomongkeun naha ceuceu make balem bae mangga ayaoskeun ka abdi teh apan abdi anu disebut sarilah tukang ngeret ka ceuceu teh.

Ceuk Nyi Sarila bari neuteup kawas nu hayang dijawab. Nyai dui Nyai teh leres ronggeng. Ceuk Nyi Patimah dumaruda. Leres Ceim mah, abdi teh hiji ronggeng. Namung mung ukur kadinten kamari abdi ronggeng ngarongeng teh ayeuna mah tos sanes ronggeng deui. Di mana Nyai teh linggihna? Ceuk Nyi Pat hayang nyaho. Upami nuju ngaronggeng abdi nganjrek teh di Abah Sidik jago penca guruna Kang Darta jago bojong. Namung ayeuna mah abdi teh moal nece ka dinya.

Margi abdi sanes logeng. Ari sepuh Nyai saha? Ceuk Nyi Patimah nanya deui. Ah parantos teu gaduh indung bapa abdi mah Ceu. Nu maawi dugi ka apruk-aprukan ogearan teu aya salindunganeun. Euh kitu eta leres nyai sok sasarengan sareng Kang Darta. Cece abdi teu rumaos sasarengan sareng Kang Darta. Abdi teu rumaos ngeret ka Kang Darta. Komo tepikeun ka Kang Darta. Seseepeun mah abdi teh taterang naon-naon, mung anu tetela Kang Dartaun ka abdi.

Kang Darta terus-terusan ngoso ka abdi. Tah ayeuna bujeng-bujeng tos terang yen Kang Darta kagungan istri. Sanaos teu acan terang oge abdi teh alim ceu. Margi abdi oge gaduh kakasih sorangan. Em nuhun Ceu abdi ayeuna patepang sareng Euceu. Janten abdi terang anu saleresna kana kaayaan Kang Darta. Keun sugan engke mah upami tepang ku abdi rek dielingan. Nuhun Nyai jawab Nyi Pati mah. Bari reuy cona nyalangkerung. Jeep harita jempe deui duanana ngahaerwu kawas aya nu dipikir.

Keur kitu pecenghul datang si meni ngagidig. Manehna atoheun pisan barang ninggal sarilah teh atuh gancang disampeurkeun siga nu aya perlu. Nying ge mening masih aya di dieu. Nuhun bae ayeuna ku akang kasusul. Puguh aya pelu Akang teh. Ceuk si Udi bungaheun sigana teh. Aya naon Kang Udi? Ceuk Nyi Sarila semu nu herang. Akang teh kacaracahan ku Denya dupi Nyai bade ka mana anu dijugjug. Ari sanes badeing deui mah. Duka atuh Kang Budi mung anu dicita-cita mah abdi teh hayang kacion heula.

Sabab Nyi Sarila bari neuteup sarta rek ngaderet ka Nyi Pati mah anu pok neruskeun omongannana. Dupi teu cahaya ayeuna nuju ngobrol keneh sareng ramana Kang Ui. Ah henteu Nyai. Anjeunna mah samiosna nyai oge teras bae ka kamarna. Ngaringke maneh mung bieu talak ka akang sangkan tiasa nyusul ka Nyai, bade naroskeun daerah mana anu bade dijugjugna. Sumuhun ka Cirebon Kang Udi. Jawab Nyi Sarila bari ngeluh. Was nu ingeteun ka Den Cah.

Nuhun nyauh. Nyai ari teu kenging diandeug mahun suan ka payun upami Denya hayangeun teuupang tangtos dibaluyuh ka saena mah ulah nutur-nutur abdi Kang Udi. Margi abdi mah can tangtos ka dieu deui. Mangga atuh Kang. Ceuk Nyi Sarila bari terus amitan ka Nyi Pati mah anu harita gawena ngahuleng bae mitra atuh anu dikantunkeun gawena olohok bae ninggali anu ngaleos teu lila retilih leret terus tararungkul deui sajongjongan mah teu ngomong lantaran hatena tapi ari lila-lila si Udi kapaksa nanya Anyya cupi Nyai saha juna?

Ceuk si Udi bari neuteup sajongjongan mah teu nembal Nyi Pati mah semu bingung ditanya ngaran teh sok sieun kumaha onam. Maklum nu nanya teu wawuh. Atuh kapaksa manehna harita teh ngeluk tungkul pikirana bari ngungkitu pikirana bari ngung kitu salah kieu. Salah nyi na geuning di Caros teh huleng nuju milari saha Nyai teh. Ceuk si Budi nanya deui geus kitu kersana Gusti. Barang Nyi Pati mah cengkat maksudna arek ngajawab ku manehna kadeuleu aya lalaki keur leumpang ngagid ka lebah dinya.

Arih tetela pisan anu keur leumpang Kang Darta. Atuh manehna ngagebeg tina baka ting kuwas. Nyi Patimah teh ngeleper sababina datang nyampeurkeun bari jamedud anu eukeur napsu meureun rada tim buruan neuleu pamajikannana keur cicing padurua jeung [musik] musuh manehna pisan ninggal nu ditanya reuwas sarta siga nu ngeleper si Udil reuwaseun pisan jeung heran naon sababna barang Manehna ngareret kaarta nu ngagedig. Atuh reuy si Udias kawas anu boga dosa lantaran pikir manehna tadi enggeus ngaheureuyan.

Tangtu ayeuna dibales barang Kang Darta geus datang. Tepi ka lebah pati mah kudina meni jamedud beungeut geuneuk tanda ambek sarta huntu kekerot. Panon molot buncelik teu kuat neuleu bojona rerendengan jeung siur naon sia di dieu mah? Ceuk Kang Darta nyorong nuju milarian Akang. Tab Nyati mah dumarah neangan aing naha make diteangan sagala rupa da moal eu ngaliang aing mah neangan aing sia teh. atawa neangan si Udi. Saha si Udi teh Kang Darta?

Jawab Nyi Patimah. Bae manehna mah sok sanajan salakina galak oge puguh ka salaki mah enggeus nyaho diadatna. Saha ari eta hareupeun sia keur renyah teh? Saha tuh? Tingali renyah bae geuning. Siga nuek irung. Hayo aku keur naon sia cicing di dieu jeung si Ud kaparengan bae Kangta. Jawab Nyi mah semuna langsa lantaran salakina siga nu tim buruan. Ah kabarengan. Na aya kaparengan ngajentul bae sia keur mi rek ngalakukeun teu bener.

Hayo aku ceuk Kangta nyorongot deui Kang Darta. Ulah sok wakan nyarang jeung tuang tuding Kang. Napsu mah gampang tapi ngajaga keur kasalametan sararea nu hese mah. Omong sia nu matak irung sia mah kaadeny siga nuek oge lantaran daka kadeuleu lantaran boga dosa geus puguh kabogo batur direbut ku dunungan sia. Ayeuna pamajikan aing deui rek direbut. Hayo ijin sia jeung aing. Sok lamun bener mah sia wani urang tarung patutungkalan jeung aing hayo ngomong.

Ke ke ge ke ge ke heula nya sakitu geus dijieun bebegig teh nya dikira ramad Denya bae anu bisaeun kitu teh. Tah ieu oge si Udi geus eu guguru moal eleh ku batur ngaji lamun silaing teu ngarti jeung keukeuh hayang bae teu nanaon aing mah moal weleh nganteur ngan soalna kudu tanyakeun heula ku silaing anu sabener-benerna Nyai Nyai terangkeun ka nya ieu teh salaki nyai. Ceuk si Udi sarta ngareret ka Nyiima. Leres, jawab Nyiimah bari ngahare.

Heueuh kajuh terangkeun Akang geus ka hayang geura ngagorowok rek ngajengkerkeun manehna. Ceuk si Udi nyingsieunan mitra ngadenge omong Si anu bieu nyebut-nyebut, make hayang ngajengkerkeun Kang Darta meniuleng. Kawas anu rada percaya sabab roman si Udi teu jiga-jiga sieuneun atuh Kang Darta teh kerung teu daek neuleu si U kalah merong ka bojona. Ari anu diparong harita nyarita kieu Kang Narta. Abdi kalintang atohna di dieu bisa patepung teu sesah milari akang.

Malah abdi ato pisan lantaran bieu patepang jeung istri kabogoh akang anu jenengan salira ngobroli sareng abdi nyarioskeun diri Akang anuana abdi sareng sarilah teh blak-blakan tarus terang. Abdi atos terus terang nyen keur milari Kang Darta, da puguh salaki abdi ari sarila geus waksa yen Kang Darta teh bogohun. Ngan manehna henteu bogoh. Nu matak bieu nyarita moal arek balik deui ngaronggeng carasari lantaran terus-terusan digoda beurang jeung peuting dipibogoh ku Kang Darta.

Tah ayeuna Nyi Sarila arek terus kaon teu hayangeun panggih deui beungeut jeung Akang. Malah ieu Kang Udi ge maksudna mah arek ngangkir piwarang dunungan. Tapi sarila teu kersa tetep manehna ngaleos. Tumawi abdi jeung Udi di dieu pating hariul nakeun Sarila anu cikeneh ngaleos jadi sakan akang teh lepatna kaliwat saking Fajar abdi bongoha bobogohan jeung Kang Udi rek sarerong padahal anu bener mah t ngobrol sareng sarilah.

Tah kitu nu sabenerna mah Kang Darta. Ceuk Nyi Sarilah bari neuteup ka salakina kawasayangeun dipikarunya. Bener eta teh Fatimah. Ceuk Kang Darta rada leuleuy. Leres Kang, jawab Nyipati mah dumareda. Hayu atuh urang balik ka Garut ari kitu mah. Jawab Kang Darta, bari gap nungtun Nyi Pati mah leos dibawa balik si Udi mah henteu direret. Jongjon bae nyaral. [musik] Mitra kaum dangu ningali nu ngabangbeos si ukur goeg bari neuteup kaang darta nu leumpang nungtun Patimah.

Amitan ka manehna. Eta enggeus jadi tanda yen Kang Darta masang goreng. Miceu hayang nanasa nu matak si cicing henteu daek ngageroan ka anu eukeur naroy leosing ngaleos. Maksudna are kaden cahaya anu keur nunggu manehna. Barang datang ka imahna kasampak Ramaden Cahya masih calik dina korsi. Atuh ari jol si Udi harita dititah diuk kawas aya tanyakeuneun. "Idi diuk heula sakeudeung. Di dinya euy ceuk Ramaden Cahya bari nunjuk kana korsi payuneun anjeunna.

Mangga Mama." Sawab si Udi bari gek manehna diuk. Sanggeus diukna merenah kakara manehna nanya. Aya pigorun naon mama teh. Budi ti mana bie wul nyusulan salira dipiwarang ku denaya kapanggih atawa henteu. Ceuk Ramaden Cahya kawa sayang geura nyaho. Babakung. Anjeunna nyarioskeun bade ka Cirebon da moal ngaronggeng deui saurna mah. Kunaon cenah make moal ngaronggeng deui dupya mah diujag-ujag bae ku Kangda Darjau kaduana anu dipilarina ados kapendak panginten nyaeta anu rupina sapertos kabogoh manehanana. anu tingkah lakuna sapertos kabogoh manehanana nyaeta Denya.

Ngan hanjakal Denya moal bisa tapi boga jalaran mama hanceu doa rupinya mah. Heuh kitu. Ka mana Denya? Ceuk ramana bari gero ngageroan putrana. Atuh gancang ku Den Cahya ditembalan da puguh harita eukeur ngarengkol ngalamun ka Nyi Sarila. Gek den Cahya harita teh calik mayunan ramana bari tungkul semu sedih atuh gancang ramana teh naros deui ka putrana. Jah tetela anagi sarilah teh bogoheun hidep mah. Buktina tepikan ka ninggalkeun kawajibanana anu sapopoe nyaeta ngarong.

Kulantaran kitu mama rek nanya sakali deui hideup. Jawab kalawan anu nya. Naha bener-bener hidep teh mikahayang sarilah. Leres, mama abdi teh hoyong pisan ka anjeunna. Jawab Denya. Teu wanieun cengkat isieuneun ku ramahna. Tah lamun urang teu bisa ngajodoh ka manehna, rek kumaha pilampaheun hideup jeroning hirup di dunya teh. Ah abdi mah moal gaduh bojo, Mam. Upami sanes ka anjeunna mah. Euh kitu. Syukur atuh. Ari kitu mah ayeuna mama marentahkeun lamun enya hidep tetep mika Nyi Sarila.

Terus terang bae mama teh doa malah doa pisan mama teh Cahya. Lantaran kitu mama sadar jeung geus mikir yen teu aya jalanna leuwih alus iwal ti buru-buru laksanakeunang hidep kailah teh. Bisi bae Nyi Sarilah teu ngeunaheun ku kecap-kecap Mama anu nyaruak. Eta mah anggap bae dongeng umumna lain ditujukeun ka jelemana. Komo deui ka sarilah mah lain kitu bejakeun nya anak Nyi Sarila rek kaciirebon ninggalkeun pakalangan oge.

Geus cukup keur mama mah yen Nyi Sarilah istri nu patut dipuji. Jung ayeuna mah geura indit ka ditu Cahya. Sukur lamun kasusul di Bandung [musik] keneh sok sanajan geus indit ka Cirebon oge gancang bae susulan. Sabab baroraah aya sangkut paudna jeung hide. Sok sanajan henteu oge mama teh ngarasa wajib ngampian manehannana. Jung anak ayeuna geura indit bareng jeung si Udun mama mah di die sorangan. Ceuk ramahna ngajurung-jurung.

Nuhun Mamah. E den Cahya mani marahmay budina sarta terus harita keneh amitan maksudna rekasadiaan heula pegelna. Sanggeus Den Cahya tarapti nya kitu deui si [musik] Udi. Harita keneh ge indit nu dijugjug ku manehna ka tempat ous heula. Barang geus datang ka dinya terus manehna nalengku araya di dinya. Sugan jeung sugan ningali aya istri jangkung alit anu mios ka cirobon. Asa kaparengan pisan di dinya aya nu nyaho malah mah bisa nerangkeun boh dude jeung pangadegna nya kitu anggoanana kabeh oge diterangkeun atuh Den Cahya teh yakin tangtu pisan eta istri anu keur disusul eu susul atuh terus nanya deui buus anu rek cirebon naha masih aya keneh ari pek teh manggih beja yen itu anu geus pinuh sarua rek ka cirebon atuh gancang denahya teh harita ngagaleuh karcis duaaneun jeung si Udi.

Sanggeus meureun, sanggeus mareunang karcis mah gancang anuna arunggah diuk di sisi pisan malah henteu kungsi lila eta beus terus berangkat arek ngajugjug kaon di jalanna henteu kacatur urang kocapkeun geus datang jut denahya jeung si harita keneh tarurun Sanggeus maranehna turun terus harita nalengk dinya. Sugan ning naringgali sugan naringgali istri anu dedeg pangadegna jangkung leutik amis budi sarta paroman nu susah henteu barang candak pisan.

Atuh da puguh cik keneh tangtu bae loba jalmi anu tareurangeun pisan. Malah aya anu nyahoun yen eta istri maksudna rek zarah ka Gunung Jati. Atuh moal salah deui. Tangtu miosna ka dinya. [musik] Den Cahya atoheun pisan mitra Kaum Dangu barang ngadenge kitu teh harita keneh jung indit rek ngajugjug Gunung Jati. Sajeroning di jalan teh manehna teu weleh mikir naon maksudna sarilah pang jarah sagala. Ath, beuki panasaran hayang geura geura [musik] panggih jeung hayang geura nerangkeun maksud nu jadi ramana jeung maksud manehannana.

Euh [tertawa] mitra waktosna parantos. Hapunten tina samudaya kalepatan kakirangan sareng kalulupanana pamugia ku sadayana dihapunten. Hatur nuhun rewrew nuhun lakati bingahan anu parantos salbna jeung anu antos satia mancona ngajempol subscribe-na jeung sagala rupina samudaya pangrojongna. Hapunten dina kalepatan atanapi kakirangan bolak-balik dekok tah kitu ai teu bisa basa teh bolak-balik dekok tepikeun katarang jenogong mah tah.

[tertawa] Heueuh. Mun disitu mung dicekapkeun bae aing [mendengus] geus babaliut dicariosun teh kieu yeuh. Mung sakitu wae. Insyaallah enjing dilajeng deui teu pangdangu deui sareng Mang Maman. Mung sakieu weh sorana teh. Hm. Cekap sakitu wae. Wabillahi taufik wal hidayah. Wassalamualaikum warahmatullah wabarakatuh. C [musik]