หลักทั่วไปในการดูแลผู้ป่วยหรือการเคลื่อนย้านผู้ป่วย ที่ได้รับอุบัติเหตุ อุบัติเหตุเป็นสิ่งสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา การบาดเจ็บจากอุบัติเหตุเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่ง ในการเสียชีวิตที่นอกโรงพยาบาล สมัยก่อนการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยอย่างไม่ถูกต้อง เราพบว่าเป็นสาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งของการเสียชีวิต ในผู้ที่ได้รับบาดเจ็บ ดังนั้นเราควรจะต้องรู้หลักการเบื้องต้น ในการที่จะเคลื่อนย้ายผู้ป่วยหรือผู้ได้รับอุบัติเหตุ เนื่องจากว่าในการเคลื่อนย้ายมีส่วนของร่างกายที่สำคัญอยู่ ก็คือส่วนของคอและก็ส่วนของหลังในการเคลื่อนย้ายอย่างไม่ระวัง อาจจะทำให้มีการบาดจ็บของคอหรือหลังเพิ่มเติมได้ ในกระดูกสันหลังของเรามีส่วนต่าง ๆ หลายส่วน ทั้งคอ ส่วนของเอว อกและก็ส่วนด้านล่าง การที่เราเคลื่อนย้ายอย่างไม่ถูกต้อง อาจจะทำให้การแตกหักของกระดูกสันหลังบางส่วน ไปกดทับเส้นประสาทหรือไขสันหลังทำให้ผู้ป่วย เกิดภาวะทุพพลภาพหรือการเสียชีวิตตามมาได้ เมื่อไรที่เราควรจะต้องทำการเคลื่อนย้าย ก็จะมีข้อบ่งชี้เบื้องต้น 6 ข้อ ข้อที่ 1 ก็คือในผู้ป่วยที่มีการสูญเสียความรู้สึก เช่น อาจจะซึมลง หมดสติไป โดยเฉพาะที่เกิดขึ้่นตามหลังที่ได้รับอบุัติเหตุ ข้อที่ 2 ผู้ป่วยที่มีอาการเจ็บ โดยเฉพาะเจ็บบริเวณของคอ ศรีษะ ใบหน้าพวกนี้เราจะต้องระวัง ว่าอาจจะมีการบาดเจ็บ ของกระดูกสันหลังบริเวณคอร่วมด้วยได้ ข้อ 3 ก็คือในผู้ป่วยที่มีความผิดปรกติของโรคประสาท ที่เกิดขึ้นตามหลังจากการได้รับอุบัติเหตุ เช่น อาจจะมีอาการชัก อาจจะมีอาการแขนขาอ่อนแรง หรือมีอาการชาของมือหรือเท้า พวกนี้ เราก็ต้องระวังว่าจะมีการบาดเจ็บที่ไปกด ไขสันหลัง หรือระบบประสาทที่ผิดปรกติตามมา ข้อที่ 4 คือผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะมึนเมา เช่น อาจจะ อยู่ในภาวะเมาสุราการใช้ยาเสพติด สารเสพติดต่าง ๆ หรือได้ยาบางชนิดที่จะกดความรุ้สึกตัว ข้อที่ 5 ก็คือในผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุแล้ว มีการบาดเจ็บของระบบอื่น ๆ อย่างรุนแรน หลาย ๆ ครั้ง เราจะต้องระวังว่าเขาอาจจะมีการบาดเจ็บ ของประดูกสันหลังร่วมด้วยได้ และก็ข้อที่ 6 ก็คือในผู้ที่กลไกของการบาดเจ็บ เป็นแบบที่มีความรุนแรงสูง เช่น อาจจะมีการเกิดพลิกคว่ำ ของรถ การหลุดกระเด็นออกจากตัวรถ หรือการตกจากที่สูง โดยเฉพาะถ้าเกิดเป็นที่สูงที่มากกว่า 3 เมตรขึ้นไป หรือในบางครั้งกระโดดลงมาจากที่สูงลงไปน้ำ ก็เป็นสิ่งหนึ่งที่เราจะต้องระวัง ว่าจะมีการบาดเจ็บของกระดูกคอหรือกระดูกหลังได้ และเมื่อไรล่ะที่เราจะต้องทำการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกไป ก็จะมีสถานการณ์ 3 อย่าง มีเหตุผลอยู่ 3 อันที่ เราจะต้องคำนึงถึง ข้อที่ 1 คือถ้าสถานที่นั้น มีความไม่ปลอดภัยสูง เช่น มีไฟไหม้ มีวัตถุระเบิด หรือว่ามีสิ่งที่เราคลาดและว่าจะเกิดความไม่ปลอดภัย อาจจะจำเป็นที่เราจะต้องทำการเคลื่อนย้ายผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุ ออกจากสถานที่นั้นโดยด่วน อันที่ 2 ก็คือในการที่เราจะช่วยผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุ ถ้าสถานที่นั้น ๆ ดูค่อนข้างจะไม่เหมาะสมในการช่วยเหลือ หรือเราไม่สามารถที่จะทำการช่วยเหลือในจุดนั้นได้ เราอาจจะต้องทำการเคลื่อนย้ายผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุ ออกไปจากจุดนั้น เพื่อไปยังจุดที่มีความเหมาะสมมากกว่า เช่น คนไข้ที่จมน้ำ ผู้ป่วยจมน้ำ หรืออุบัติเหตุจมน้ำ หรือว่าในสถานการณ์ที่ติดอยู่ในรถ เราอาจจะต้องทำการเคลื่อนย้ายเขาออกมา อันที่ 3 ก็คือในกรณีที่เราจะต้องทำการนำผู้ที่ได้รับอุบัติเหตุนั้น ส่งไปที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลโดยด่วน ต้องทำการเคลื่อนย้ายออกจากที่เกิดเหตุ ในการที่จะเคลื่อนย้ายเราจะต้องทำการประเมินอะไรบ้าง ก็จะมีอยู่ 2 ส่วนหลัก ๆ ที่เราจะต้องประเมิน หลัก ๆ เลย ก็คือเรื่องของการปลอดภัยก่อน ความปลอดภัยสิ่งแรกก็คือที่เกิดเหตุมีความปลอดภัยพอไหม ที่เราจะเข้าไปช่วยเหลือ ถ้าเราอยู่ด้านนอก แต่ที่เกิดมีความไม่ปลอดภัยสูง เราก็อาจจะต้อง คิดในเรื่องของการที่เราเองอาจจะได้รับการบาดเจ็บ เพิ่มเติมไปด้วย หมายถึงเป็นผู้ที่ได้รับบาดเจ็บอีกคนไปด้วย ดังนั้นเราจะต้องคอย อาจจะต้องระวังหรือ ในการตัดสินใจที่จะไม่เข้าไปทำการช่วยเหลือ อันที่ 2 ก็คือเรื่องของความปลอดภัยของตัวเราเอง หลาย ๆ ครั้งการที่ผู้ป่วยได้รับอุบัติเหตุมีเลือด มีสารคัดหลั่งบางอย่างออกมาฉะนั้น ถ้าตัวเราเองไม่ได้มีอุปกรณ์ที่ทำการป้องกันตัวเองอย่างเหมาะสมแล้ว เราก็ต้องพิจารณาหลาย ๆ ครั้งก็ตัดสินใจที่จะไม่เข้าไปช่วย ต่อไปก็คือการประเมินผู้ป่วยก่อนการยกเคลื่อนย้าย ในหลาย ๆ ครั้งผู้ป่วยอาจจะจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือบางอย่างก่อน ที่จะทำการยกเคลื่อนย้าย เช่น ต้องทำการเปิดทางเดินหายใจ ต้องทำการหยุดเลือดที่ออกก่อน และในหลาย ๆ ครั้งเราสามารถที่จะขอความช่วยเหลือ จากระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินนอกโรงพยาบาลได้ เช่น โทรเบอร์ 1669 เพื่อจะขอความข่วยเหลือให้ ทีมงาน พร้อมอุปกรณ์ที่จะมาทำการช่วย ณ ที่เกิดเหตุได้